Een nieuwe Markthal

De Centrale Markthal in Amsterdam is in 1932-1934 gebouwd als vervanging van de groente- en fruitmarkt in de Marnixstraat. Tuinders kwamen hier zelf hun goederen brengen en de markt was opgedeeld aan de hand van de herkomst van de handelaren. De markt lag midden in een woonbuurt en begon voor te veel overlast te zorgen, mede door toename van het autoverkeer en de verkeerschaos die dit veroorzaakte. Ook voor de handelaren zelf was het niet praktisch. Ze konden geen gebruik maken van het spoor, amper van de wegen en er was geen goede opslagruimte. Dit leidde tot een voorstel om een nieuw centraal marktterrein te realiseren.

Stadsarchief Amsterdam

​​Bouw Centrale Markthal, Stadsarchief Amsterdam

Algemeen Dagblad 06-10-1889

Algemeen Dagblad 6 oktober 1889

Met de bouw van een groot marktterrein in het westen van Amsterdam wilde het stadsbestuur de voedselhandel centraliseren en reguleren. Het was een van de initiatieven van sociaal democratische wethouders Floor Wibaut (wethouder Financien) en Salomon de Miranda (wethouder Levensmiddelen) om Amsterdam socialer en leefbaarder te maken. Het eerste voorstel kwam in 1912 voor de gemeenteraad en in 1926 werd uiteindelijk een diverse keren herziende en uitgebreide versie aanvaard door de gemeenteraad.  Er werd een commissie opgericht waarin ook de groothandelaren en tuinders werden vertegenwoordigt. Ze maakten studiereizen maar Duitsland om daar grote markthallen te bestuderen. Voor de markthal en het  terrein werd een krediet van 10.090.000 gulden toegestaan.

Het volk, Dagblad voor de arbeiderspartij

Het volk, dagblad voor de arbeiderspartij 12-10-1926

Als architect werd gekozen voor Nicolaas Lansdorp (1885-1968) de hoofdarchitect van de afdeling Gebouwen van de dienst Publieke Werken in Amsterdam. Deze dienst maakte in de jaren 20-40 nationaal furore met een toonaangevend hoog ontwerpniveau. Bij het ontwerp van het terrein en de gebouwen werd rekening gehouden met de grootst mogelijke kwaliteit en representativiteit van het terrein.

De nieuwe markthal zou op de ’Aschbelt’ gebouwd worden. Dit terrein kwam vrij in 1919 door het verplaatsen van de vuilnisbelt naar een vuilverbrandingsinrichting aan het Zijkanaal I in Amsterdam Noord. Het bouwrijp maken van het terrein en het opspuiten begon in 1927.

Het nieuwe terrein werd in 1934 geopend. Op het terrein van 40 hectare stonden: drie pakhuizen met elk vijftien afdelingen (op de pieren), een grote halgebouw, een koelhuis en ingangsgebouw met marktrestaurant.

Stadsarchief Amsterdam

Stadsarchief Amsterdam

 

Stadsarchief Amsterdam

Stadsarchief Amsterdam

 

De nieuwe markt was strak georganiseerd, met bijkomende gebruikskosten en regels en bereikte het beoogde doel: sanering van minder professionele groente en fruithandelaren.

Stadsarchief Amsterdam

Stadsarchief Amsterdam

 

Stadsarchief Amsterdam

Stadsarchief Amsterdam

 

Bronnen:

‘Bouwhistorische opname met waardestelling Centrale Markthal Amsterdam’, BBA

‘Notitie Centrale Markthal Amsterdam, historische ontwikkeling en uitgangspunten monumentale waarden.’ Gemeente Amsterdam, bureau Monumenten & Archeologie

OP DE HOOGTE BLIJVEN

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen bij de Centrale Markthal en de andere projecten van BOEi? Meld je hier aan en blijf op de hoogte! Lees ook de privacyverklaring.

MELD JE AAN

Recente verhalen

09-12-2019

De horeca op de centrale markt is een sociale factor van belang. Er waren al vanaf de jaren 30...

03-12-2019

We spreken met marktmeesters Aloys Wiegerink en John Reijns over…wilde dieren op de markt? Inderdaad...

02-12-2019

Ronald Poelstra vertelt ons graag over wat hij meemaakte in de Centrale Markthal, een levendige plek...